Konkurs "Zielony horyzont" - rozdanie nagród (nasza relacja)

Podczas finałowego spotkania wręczono nagrody. Ekologia, ochrona środowiska i zmiany klimatu w kontekście wyzwań przyszłości to zagadnienia dotyczące konkursu na recenzję „Zielony horyzont", które poruszono także podczas finałowego spotkania „Zielony horyzont" 27 stycznia 2026 r.

Podczas finałowego spotkania wręczono nagrody w konkursie na recenzję Zielony horyzont. Jury podkreślało poziom nadesłanych prac, ich różnorodność interpretacyjną oraz dojrzałość spojrzenia autorów na problemy ekologiczne. Zwracano uwagę na umiejętność łączenia refleksji literackiej z aktualnymi wyzwaniami klimatycznymi, a także na osobisty ton wielu wypowiedzi, który nadawał recenzjom autentyczności i siły oddziaływania.

Ważnym elementem spotkania była rozmowa z uczestnikami, którzy dzielili się swoimi przemyśleniami na temat czytanych książek. W ich wypowiedziach często powracały wątki odpowiedzialności jednostki, potrzeby zmiany nawyków oraz roli edukacji i kultury w kształtowaniu postaw proekologicznych. Literatura została tu pokazana jako przestrzeń dialogu, inspiracji i impulsu do działania, a nie tylko źródło wiedzy.

Finał konkursu „Zielony Horyzont” potwierdził, że tematyka ekologii i zmian klimatycznych jest ważna i potrzebna również w obszarze literatury oraz działań czytelniczych. Spotkanie stało się okazją do wspólnego namysłu nad przyszłością, a jednocześnie pokazało, jak wielką siłę mają słowa, interpretacje i wrażliwość czytelnicza w budowaniu bardziej świadomego, odpowiedzialnego świata.

Integralną częścią spotkania była dyskusja, prowadzona przez prof. Waldemara K., która nadała finałowi wyraźnie refleksyjny i dialogiczny charakter. Rozmowa nie ograniczała się do omówienia nagrodzonych recenzji, lecz stała się szerokim namysłem nad miejscem literatury w obliczu współczesnych kryzysów środowiskowych. Profesor, z właściwą sobie erudycją i uważnością na wielogłos uczestników, moderował wymianę myśli w taki sposób, by wydobyć zarówno intelektualny potencjał czytanych tekstów, jak i osobiste doświadczenia obecnych.

Uczestnicy, zaproszeni do aktywnego udziału, wskazywali tytuły książek, które szczególnie silnie kojarzą im się z tematyką wydarzenia – z ekologią, zmianami klimatycznymi oraz odpowiedzialnością za przyszłość planety. Padały propozycje zarówno z obszaru literatury faktu, eseistyki i reportażu, jak i prozy literackiej, co podkreślało wielowymiarowość problemu oraz uniwersalność języka literatury w opisywaniu relacji człowieka z naturą. W tych spontanicznych rekomendacjach ujawniała się nie tylko czytelnicza wrażliwość, lecz także potrzeba szukania sensu, nadziei i etycznych punktów odniesienia w świecie naznaczonym niepewnością.

Dyskusja stała się czymś więcej niż uzupełnieniem oficjalnej części finału – była świadectwem żywej potrzeby rozmowy o przyszłości, w której literatura pełni rolę nie tyle komentarza, co przestrzeni namysłu, odpowiedzialności i intelektualnego zobowiązania wobec Ziemi.

W dyskusji pojawiły się tytuły książek, przytaczamy kilka z nich:

• „Pieśń Ziemi. Rdzenna mądrość, wiedza naukowa i lekcje płynące z natury” [Braiding Sweetgrass] Robin Wall Kimmerer, cenionej profesor botaniki i członkini plemienia Potawatomi, która w swojej pracy łączy wiedzę naukową z tradycyjną mądrością rdzennych społeczności. Wydawnictwo: Znak / Znak Literanova (Społeczny Instytut Wydawniczy) 2020;
• „Jak myśli las” [How Forests Think. Toward an Anthropology beyond the Human], Eduardo Kohn 2015 roku. Kohn zachęca czytelników do spojrzenia na las jako na żywy system komunikacji, w którym wszystkie elementy przyrody są ze sobą powiązane.
• „Karibu”, „Sprzysiężenie Czarnej Wydry” i „Dziki Anda” Nory Szczepańskiej [właściwie Eleonora Odlanicka-Poczobut, polska socjolożka i autorka powieści przygodowych dla młodzieży, osadzonych w realiach rdzennych Amerykanów];
• „Sejdżio i jej bobry” Grey Owl, czyli Archibald Stansfeld Belaney;
• szukając w popkulturze motywów natury rozmówcy wskazali pozycje z gatunku fikcji: J.R.R. Tolkiena, Władca Pierścieni, koncentrujący się na idei stewardship – świadomej opiece nad przyrodą oraz Terry Pratchett ze szczególnym bohaterem – Gaspode (Cudowny Pies), który debiutuje w „Ruchomych obrazkach”.

W spotkaniu wzięli udział: Dariuszem Grzybek – Prezes Fundacji Zakłady Kórnickie jako współorganizator wydarzenia oraz jury konkursowe: Małgorzata Grupińska-Bis, Aleksandra Przybylska, Krzysztof Mączkowski, prof. Waldemar Kuligowski, Anna Sabiłło.

O finalistach konkursu przeczytasz tutaj

fot. Michał Adamiec