09 / 09 / 23

O Orzeszkowej dla DeKaKów czyli relacja

O Orzeszkowej dla DeKaKówbaner promujący wydarzenie. tekst: Wiedza o kulturze część 4-2023 5 września 2023. Buntowniczka, emancypantka, kobieta osobna - czego ci nie mówili o Elizie Orzeszkowej. grafika: szary portret kobiety powielony także w filtrach fioletowym i pomarańczowym

W swoim eseju „Pozytywiści, Gloger, Orzeszkowa, Balicki: przełamywanie traumy” Jarosław Ławski napisał, że w okresie popowstaniowym jedna z ówczesnych młodych mentorek – Eliza Orzeszkowa podejmuje strategiczną decyzję afirmacji „postępu” w ramie „tendencji”, stając się medium (tubą?) idei „pozytywnych”, postępowych, gdy pozostali tkwią w heroizmie i w końcu tragizmie.

Umieszcza Orzeszkową wśród elity ludzi „pozytywnych”. Zakładając to, mamy kontrast, bo przy wielkiej aktywności społecznej i wyjątkowej empatii Orzeszkowej, mamy kobietę z wewnętrznymi rozterkami, mówiącą o swojej wielkiej melancholii. Taką osobę pokazuje Danuta Danek w książce pt. „Melancholia i poznanie” opartej na zapiskach Orzeszkowej (TeraNova 2014). Być może obecnie melancholijny stan określono by jako depresja.
Orzeszkowa była zdecydowana na różne działania. Była widoczna w kulturze, ówczesnych mediach, uwielbiała pisać. W swoich książkach przemyca społeczne postawy, racje, każe zastanowić się czytelniczkom, czytelnikom nad ówczesnym światem, nad rolami, które musieli pełnić ludzie. Wszystko to znajdziemy w „Nad Niemnem”.

Ale Orzeszkowa miała świadomość swoich czasów i potrzebę zmiany. Została uznana za jedną z pierwszych feministek. Jej pasją były zielniki, papierosy, książki. Te ostanie już w dzieciństwie wypełniły jej czas, gdy stała się właścicielką biblioteki ojca.

Opowieść o Orzeszkowej przygotowała i przedstawiła nam Anna Kowalczyk, felietonistka i reporterka. Liczna grupa moderatorek i moderatorów wielkopolskich Dyskusyjnych Klubów Książki wysłuchała ciekawej opowieści.

Było to czwarte w cyklu „Wiedza o kulturze” spotkanie szkoleniowe (5.09.2023). Pozostańmy w aurze tego spotkania w ramach Akcji Narodowe Czytanie 2023. Zapraszamy wszystkich na wydarzenia 9 września /sobota do naszej biblioteki.

fot. Izabela Przyłuska, Anna Sabiłło

Dofinansowano ze środków Instytutu Książki pochodzących z dotacji celowej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2023

logotypy: Dyskusyjny Klub Książki, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytut Książki

Podoba Ci się ten artykuł? Podziel się ze znajomymi: