0 m.n.p.m. – wystawa zbiorowa
9.10–8.11.2026
wernisaż / OTWARCIE FESTIWALU: 17:30
Biblioteka Wielkopolska im. S. Barańczaka
ul. Prusa 3, Poznań
osoby kuratorskie: Yuliia Andriichuk, Tobiasz Jankowiak, Mateusz Kiszka, Lena Peplińska
wydarzenie FB
Wielkopolska należy do najbardziej płaskich regionów Polski. Jej krajobraz – rozległy, horyzontalny, zorganizowany wzdłuż linii rzek, dróg i miedz – staje się tu zarówno dosłowną odpowiedzią na książkę Flatland: A Romance of Many Dimensions Edwina A. Abbotta, jak i punktem wyjścia do pytania o to, co leży poniżej widzialnej powierzchni miejsca. Zero metrów nad poziomem morza to Liniostan: świat linii, drugi wymiar, poziom, od którego zaczyna się każdy rysunek i każda mapa.
Wystawa prezentuje rezultaty warsztatów prowadzonych przez antropolożkę Yuliię Andriichuk z uczestniczkami trzech Kół Gospodyń Wiejskich w Brodnicy, Brodziszewie i Starkówcu Piątkowskim. Powstałe odręczne mapy miejscowości – zestawione z archiwalnymi materiałami i przekazami ustnymi – rejestrują przestrzeń zorganizowaną wokół doświadczeń ich autorek: miejsca spotkań, codzienne ścieżki, wspomnienia i zdarzenia nieobecne w żadnym systemie nawigacyjnym. Warstwy tych psychogeografii, nakładając się na siebie, przekraczają płaskość kartograficznego zapisu i wchodzą w wymiar, którego nie przewidują instytucjonalne mapy.
Wyjściowym pojęciem wystawy jest umaterioznaczeniowienie – termin zaczerpnięty z filozofii Karen Barad, według której znaczenie nie poprzedza materii, lecz wyłania się w działaniu. Sens powstaje w ingerencji w płaską powierzchnię papieru, która sama staje się metaforą Płaskonii. Z okazji festiwalu Wydawnictwo Biblioteki Wielkopolskiej publikuje nowy przekład Flatlandii Abbotta – Płaskonię w tłumaczeniu Emilii Kiereś. Satyryczna nowela stylizowana na traktat naukowy prowokuje do refleksji nad percepcją i mechanizmami, którymi każdy system broni się przed rewizją własnych założeń. W nowym tłumaczeniu, podobnie jak rysunki członkiń Kół Gospodyń Wiejskich, dowodzi, że każde przekroczenie płaskiej powierzchni – papieru, mapy, języka – otwiera możliwość kolejnego wymiaru.
Yuliia Andriichuk – doktorantka w Instytucie Antropologii i Etnologii UAM w Poznaniu, ilustratorka i entuzjastka fotografii analogowej. Jej badania koncentrują się na tym, w jaki sposób jedzenie odzwierciedla i współtworzy zjawiska społeczne i kulturowe oraz na wykorzystaniu metod artystycznych w pracy badawczej. W przygotowywanej dysertacji analizuje, jak praktyki związane z jedzeniem i wspólna praca z żywnością mogą wzmacniać pozycję kobiet na przykładzie wielkopolskich Kół Gospodyń Wiejskich. W swoich działaniach łączy antropologię i sztukę, angażując uczestników badań w proces współtworzenia wiedzy oraz poszukując form przekazu, które czynią tę wiedzę bardziej dostępną i wrażliwą społecznie.
Tobiasz Jankowiak – absolwent Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu na kierunku Fotografia (2012-2017), z którym współpracował na stanowiskach laboranta oraz fotografa. W latach 2017-2019 pracownik Muzeum Narodowego w Poznaniu, gdzie był odpowiedzialny za digitalizację i tworzenie reprodukcji cyfrowych zbiorów. Obecnie związany z Biblioteka Wielkopolską im. Stanisława Barańczaka. Zajmuje się fotografią oraz filmem eksperymentalnym.
Mateusz Kiszka – fotograf i animator kultury, absolwent fotografii na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu (2012 r.). Zawodowo związany z Wielkopolską Biblioteką im. Stanisława Barańczaka (od 2016 r.), gdzie kieruje Działem Animacji Sztuk Wizualnych. Członek Naukowego Towarzystwa Fotografii. Stypendysta Marszałka Województwa Wielkopolskiego. Kurator i autor wystaw z zakresu sztuk wizualnych.
Lena Peplińska – artystka, researcherka internetu i pracownica kultury związana z Poznaniem. Absolwentka Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu na kierunku Fotografia Intermedialna (2019-2022) i Intermedia (2022-2025). Wspólnie z Laurą Radzewicz pracuje w duecie artystycznym Xtreme Girl od 2022 roku, pracując z medium wideo-eseju i animacji 3D. W swojej praktyce artystycznej tworzy narracje opierające się na teorii krytycznej i nomenklaturze internetu, by polemizować z techno-akceleracjonizmem. Zawodowo związana z Działem Sztuk Wizualnych Biblioteki Wielkopolskiej im. Stanisława Barańczaka i Instytutem Intermediów Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, gdzie prowadzi przedmiot Narracje i modelowanie 3D.
Wystawa prezentowana w ramach 8. Wielkopolskiego Festiwalu Fotografii im. I. Zjeżdżałki „Flatland”.
