Reading Group or... II
21.10.2026
start: g. 18:00
Dom Książki, Poznań
wydarzenie FB
prowadząca: Agnieszka Antkowiak
gościnie: Kolektyw Slamka
W tegorocznej, 8. edycji Wielkopolskiego Festiwalu Fotografii im. Ireneusza Zjeżdżałki badamy zakłócenia, fikcje i anomalne przestrzenie obrazu. Osią trzech spotkań będzie „Flatlandia” Edwina A. Abbotta – XIX-wieczna powieść-traktat, której dwuwymiarowy świat odsłania granice ludzkiej i pozaludzkiej percepcji. Raz w tygodniu zapraszamy na otwarte czytelnicze laboratoria: zaproszone osoby gościnne rozpoczną spotkanie krótkim, performatywnym wykładem, a następnie wspólnie z publicznością przeanalizujemy wybrany rozdział „Flatlandii” w zestawieniu ze współczesnym tekstem krytycznym. Zachęcamy do aktywnego czytania, dyskusji i wspólnego namysłu nad tym, jak fikcja, technologia i wyobraźnia otwierają nowe wymiary widzenia – i jak literatura sprzed niemal półtora wieku wciąż dostarcza narzędzi do myślenia o współczesnych deficytach poznawczych.
Feministyczna materialność / Gender jako kategoria polityczna / Kobiety jako klasa / Queer poza binarnością / Język opresji i performansu / Przemoc systemowa i jej „naturalizacja”
1. Rozdział 4. „O kobietach”, Flatlandia – Edwin A. Abbott, 1884
Rozdział ukazuje ekstremalnie opresyjne zasady dotyczące kobiet w Flatlandii – postrzeganych jako niebezpieczne linie, obdarzone mniejszym intelektem i ograniczone w ruchu. Kobiety mają obowiązek poruszać się „emitując ostrzeżenia”, są objęte surowym prawem i nie posiadają realnej podmiotowości – ich podporządkowanie przedstawiane jest jako wynik „naturalnego porządku”. Abbott tworzy brutalną satyrę społeczeństwa, w którym różnica płciowa staje się narzędziem totalnej kontroli.
2. Tekst teoretyczny: Alyson Escalante – “On Women As A Class: Materialist Feminism and Mass Struggle”, 2018
Escalante, idąc tropem Monique Wittig, dowodzi, że „kobieta” to nie naturalna tożsamość, lecz pozycja w systemie opresji, utrwalona przez binarny podział płci. Postuluje porzucenie tożsamościowego myślenia na rzecz materialistycznej walki o zniesienie gender jako klasy, która organizuje pracę, język i relacje społeczne. Esej odsłania, jak prawo i przestrzeń publiczna kodują przemoc wobec „kobiety” jako konstruktu, co koresponduje z logiką Flatlandii: system wymaga stabilnych figur podporządkowania, by zachować własny kształt.
Agnieszka Antkowiak – artystka wizualna i badaczka, której praktyka wyrasta z rozważań nad wpływem technologii na nieświadome zachowania człowieka oraz jego funkcjonowaniem w ramach ekonomii uwagi, afektu i obecności. Idea determinuje u niej wybór medium i ostateczny kształt pracy – stąd określa się ją najtrafniej mianem artystki- badaczki, nie rzeźbiarki ani fotografki. Współzałożycielka kolektywu ATM. Obecnie pracuje jako badaczka w Institute of Network Cultures przy HvA w Amsterdamie oraz jako asystentka w Pracowni Fotografii w Kontekstach na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.
Wydarzenie w ramach 8. Wielkopolskiego Festiwalu Fotografii im. I. Zjeżdżałki „Flatland”.
