Ultraszybka migawka Stefana Wojneckiego a współczesne podejście
17.10.2026
start: g. 18:00
ul. Taczaka 10, Poznań
3. piętro
wydarzenie FB
prowadzący: Gotard Burdziński
Fotografia zjawisk przebiegających w ułamku sekundy skrywa do dziś tajemnice istotne zarówno z perspektywy artystycznej, jak i naukowej. W 1970 roku Stefan Wojnecki, w ramach pracy magisterskiej realizowanej w Katedrze Fizyki Doświadczalnej UAM, skonstruował migawkę Kerra o czasie otwarcia wynoszącym dziesięć miliardowych części sekundy (10-8 s) – urządzenie, które nawet dziś przerasta możliwości większości komercyjnych aparatów fotograficznych.
Wykład poświęcony będzie nie tylko aparaturze Wojneckiego, lecz także szerszym zagadnieniom fizyki migawek: impulsom świetlnym, rejestrowaniu obrazu i percepcji zjawisk zachodzących w ultrakrótkich skalach czasowych. Wysoka rozdzielczość czasowa może być uzyskiwana na wiele sposobów – przez mechaniczne lub optyczne odcięcie światła docierającego do sensora, zastosowanie krótkich impulsów doświetlających obiekt czy ultraszybki odczyt danych. Współczesne kamery komercyjne osiągają prędkości rzędu 300 tysięcy klatek na sekundę, stawiając użytkowników przed wyzwaniami związanymi z doświetleniem ekspozycji i analizą gigantycznych ilości danych.
Zjawiska, które Wojnecki rejestrował blisko sześćdziesiąt lat temu – moment pękania bańki mydlanej, ostry obraz spadającej kropli – nie stanowią już większego wyzwania technicznego. Zamrożenie ułamkowej chwili stało się dostępne zarówno dla fotografii artystycznej, jak i badań naukowych. Twórcze połączenie współczesnych technologii z wiedzą z zakresu fizyki wciąż jednak otwiera możliwość odkrywania zjawisk niewidocznych gołym okiem – i tworzenia obrazów wywołujących nowe doświadczenia estetyczne i poznawcze.
Gotard Burdziński – profesor nauk fizycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuje się technikami wykorzystującymi krótkie impulsy światła do badania procesów fotoindukowanych w barwnikach naturalnych i materiałach fotochromowych – w zakresie czasowym od 100 femtosekund (10⁻¹³ s) do wielu godzin. Prowadzone przez niego badania pozwalają opisywać procesy na poziomie molekularnym i rozumieć ich wpływ na właściwości makroskopowe materiałów, m.in. ich barwę i trwałość. Angażuje się również w popularyzację nauki, przybliżając znaczenie światła i dźwięku w technice, przyrodzie i życiu codziennym.
Wydarzenie w ramach 8. Wielkopolskiego Festiwalu Fotografii im. I. Zjeżdżałki „Flatland”.
