Obrazy przeszłości: Wyobraźnia

spotkanie z Weroniką Gęsicką i Dorotą Łuczak
8.05.2025, g. 18:30, Biblioteka Wojewódzka w Poznaniu
prowadzący: Michał Sita
wydarzenie FB

oprowadzanie autorskie po wystawie „Pokrzywka”
g. 17:00, Galeria Fotografii pf, CK Zamek w Poznaniu

Weronika Gęsicka konsekwentnie eksploruje sposoby funkcjonowania pamięci – zarówno tej prywatnej, jak i społecznej. Interesuje ją nie tyle to, co pamiętamy, ale przede wszystkim jak i dlaczego. W swoich projektach sięga po fotografie archiwalne, zdjęcia stockowe, a ostatnio także narzędzia sztucznej inteligencji, by podważyć przyjmowane bezrefleksyjnie reprezentacje, na których opiera się nasza pamięć a wraz z nią także tożsamość. W serii Traces skupia się na pęknięciach w idyllicznych wizjach powojennej Ameryki; w Cliffhanger przekształca portrety powstałe na potrzeby reklam w obrazy pełne napięcia i niepokoju. Z kolei Encyclopaedia to wizualne śledztwo w świecie encyklopedycznych haseł, pokazujące, jak łatwo zbiorowa pamięć włącza w swój zasób absurdalne, zmanipulowane treści.

Fotografie agencyjne sprzed sześćdziesięciu lat czy encyklopedie z końca XIX wieku poddawane są w tych projektach mniej lub bardziej subtelnym transformacjom. Źródła historyczne są jedynie punktem wyjścia dla pracy wyobraźni. Z jednej strony swobodna zabawa z archiwami pozwala uwypuklić pewne właściwości historycznych materiałów, na które nie zwracaliśmy dotąd uwagi, z drugiej, pozwala się skupić na mechanizmach, za pomocą których tworzymy funkcjonalne dla nas idee przeszłości i konstruujemy wiedzę na jej temat.

Podczas spotkania, w którym obok Weroniki Gęsickiej weźmie udział także dra Dorota Łuczak – historyczka sztuki – zastanowimy się nad sposobami uruchamiania wyobraźni w pracy z historycznymi zasobami. Czy artystyczne, swobodne manipulacje są czymś całkowicie różnym od działań historyczki sztuki? Czy odkrywanie nowych potencjałów lub spekulatywne poszukiwanie nowych sensów w historycznych źródłach, to wyłączny obszar sztuki? Czy nowsze, mniej ortodoksyjne metodologie historii, używające podobnych procedur, zbliżając się do procedur artystycznych?

Weronika Gęsicka ‒ artystka wizualna. W ciągu ostatniej dekady stworzyła prace oraz instalacje fotograficzne, które badają i celowo komplikują nasze postrzeganie historii wizualnej, wiedzy i pamięci. W najnowszym projekcie – Encyklopedii – poszerzyła swoje poszukiwania o narzędzia sztucznej inteligencji, które pozwalają jej sięgać dalej w sfery hipotetyczne i wizualnie niepewne. Absolwentka Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Laureatka wielu nagród, w tym Paszportu Polityki za rok 2019 w kategorii Sztuki Wizualne (2020), EMOP Arendt Award (2019), Foam Talent (2017). Jej prace publikują liczne magazyny, w tym The Guardian, The New York Times, Internazionale, Spiegel Online, Le Monde.
Prace artystki prezentowane są na wystawach na całym świecie, m.in. w Dom Museum (Wiedeń, Austria); La Chambre (Strasburg, Francja); Kyotogpahie (Kyoto, Japonia); Centrum Sztuki Współczesnej (Zamek Ujazdowski, Warszawa); Red Hook Labs (Nowy Jork, USA); Beaconsfield Gallery Vauxhall (Londyn, Wielka Brytania); Frankfurter Kunstverein (Frankfurt, Niemcy); Foam Fotografiemuseum (Amsterdam, Holandia); Festival Circulations, The Cent Quatre (Paryż, Francja); Miesiąc Fotografii, (Kraków).
Prace Weroniki Gęsickiej znajdują się w prestiżowych kolekcjach, w tym w Dom Museum (Wiedeń, Austria); Arendt Collection (Luxemburg); MuFo Muzeum Fotografii (Kraków); Deutsche Börse Photography Foundation (Niemcy); Muzeum Narodowe we Wrocławiu.

Dorota Łuczak – doktora historii sztuki, adiunkta w Instytucie Historii Sztuki na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i kierowniczka Pracowni Historii Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej, redaktorka czasopisma Artium Quaestiones. Stypendystka Corbridge Trust (Cambridge University), Rządu Francuskiego, Stiftung Preussischer Kulturbesitz, Fundacji Lanckorońskich oraz Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. W swoich badaniach zajmuje się historią i teorią fotografii XX i XXI wieku. W 2018 roku opublikowała monografię Foto-oko. Wizja fotograficzna wobec okularocentryzmu w sztuce I połowy XX wieku. Jest współautorką publikacji Polscy fotografowie, krytycy i teoretycy o fotografii 1839-1989. Antologia (2023) Autorka tekstów na temat fotografii nowoczesnej i współczesnej publikowanych między innymi na łamach History of Photography, Artium Quaestiones, Sztuka i Dokumentacja, Porównania, Kwartalnika Fotografia oraz w monografiach i katalogach wystaw. Obecnie pracuje nad książką na temat reprodukcji dzieł sztuki w PRLu.