Patronimia. Antropologiczne ujęcie relacyjne | otwarte spotkanie PTL o/Poznań

23.06.2026, g. 18:00
sala 605
wydarzenie FB

Zapraszamy na ostatnie przed wakacjami otwarte spotkanie organizowane przez nasz oddział. Spotkanie poprowadzi gościni, antropolożka i socjolożka, członkini PTL prof. UAM Magdalena Ziółkowska. Wykład przygotowała dla nas wspólnie z prof. UAM Iwoną Przybył.

Wykład będzie dotyczył definiowania nazwiska oraz patronimii (antroponimii) i antropologicznej analizy uwarunkowań stosowania określonych sposobów identyfikacji osób i grup. Przybliżona zostanie zasada nadawania nazwiska po urodzeniu i/lub zmiany nazwiska po ślubie jako istotnych etapach życia jednostki w społeczeństwie. To, jakie mamy nazwisko, jest często ilustracją naszych relacji rodzinnych, ale także określonego miejsca w porządku społecznym. Te kwestie można analizować zarówno w kontekście historycznym, językoznawczym, socjologicznym i antropologicznym. Szczególne znaczenie w naszych rozważaniach ma patronimia – nazwiska (nazwy) nawiązujące do nazwiska (imienia, nazwy) ojca (mężczyzny). W związku z powyższym przyjrzymy się współczesnym trendom związanym z nazwiskami, ich brzmieniem oraz praktyką zmiany lub brakiem zmiany nazwiska u kobiet po ślubie w Polsce. Do prezentacji rozważań wykorzystane zostaną dane z badań ilościowych i jakościowych, które prowadzimy na ten temat od 2020 roku.

Magdalena Ziółkowska – dr hab., prof. UAM pracuje na Wydziale Socjologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w Zakładzie Socjologii Cywilizacji. Jest absolwentką Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej tej samej uczelni. W czasie studiów magisterskich i doktoranckich zajmowała się kulturą ibero-amerykańską. Prowadziła wielokrotne badania terenowe w tubylczych społecznościach Amazonii Boliwijskiej. Obecnie zajmuje się kontekstem historyczno-kulturowym i społecznym hiszpańskiej corridy de toros, relacjami ludzi i zwierząt, zagadnieniami tanatologicznymi oraz mechanizmami motywacyjnymi zmiany nazwiska kobiet po ślubie.

Iwona Przybył – dr hab., prof. UAM, socjolog, zatrudniona w Zakładzie Socjologii Jednostki i Relacji Społecznych na Wydziale Socjologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Główny przedmiot badań, analiz i publikacji naukowych od wielu lat dotyczy bliskich związków romantycznych i rodzinnych, prawidłowości ich zawiązywania, trwania i rozpadu. Aktualnie zainteresowania naukowe koncentrują się na problematyce struktury sieci krewniaczych, ambiwalencji emocji w relacjach rodzinnych, konstruowania tożsamości kobiet w kontekście zmiany nazwiska po ślubie oraz uwarunkowań dzietności.